Asansör bakımı kaç ayda bir yapılır?

Asansör bakımı ayda en az bir kez yapılır ve bu zorunludur. Sıklığı firmalar kendi aralarında kararlaştırmış değil. Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği bakımı, yetkili firmanın “ayda en az bir defa” yürüttüğü işlemler olarak tanımlar (madde 4).

Tanımdaki “en az” kelimesi atlanmasın. Gün boyu durmadan çalışan bir iş merkezi asansörü ile dört katlı bir apartmanın asansörü aynı hızda yıpranmaz. Ayda bir ziyaret alt sınırdır. Yoğun kullanılan asansörde daha sık ziyaret gerekip gerekmediğini firmanızla konuşun ve kararı sözleşmeye geçirin.

Tersi geçerli değildir. Az kullanılan ya da birkaç daireli bir binada bakım iki ya da üç ayda bire indirilemez. Yönetmeliğin tanımı bina büyüklüğüne ya da kullanım yoğunluğuna göre bir istisna içermez.

Aylık bakımda neye bakılır?

Yönetmelik bakımın kapsamını beş başlıkta sayar: yağlama ve temizleme, kontroller, ayarlar, kurtarma çalışmaları, yıpranan küçük bileşenlerin onarımı ya da değişimi (madde 9). Teknisyenin bir ziyarette elden geçirdiği yerler de aşağı yukarı bellidir:

• makine dairesinde motor, fren ve kumanda panosu
• halatlar, kasnaklar ve raylar
• kat kapıları, kabin kapısı ve kapı kilitleri
• hız regülatörü ve güvenlik tertibatı (aşırı hızda kabini raylara kilitleyen fren)
• kabin içinde butonlar, aydınlatma ve alarm
• kuyu dibi ve tamponlar

Bu listede en çok vakit isteyen yer kapılardır. Kapı her seferde açılıp kapanır, yani asansörün en çok çalışan parçasıdır. Kilit ayarı biraz kaçtığında ya da eşiğe küçük bir cisim sıkıştığında asansör o katta kalır. İyi yapılan bir bakımda teknisyeni kapıların başında görürsünüz.

Bakım ile periyodik kontrol aynı şey değil

İkisi sık karıştırılır. Aylık bakımı sözleşme yaptığınız asansör firması yapar. Periyodik kontrolü ise yılda en az bir kez A tipi muayene kuruluşu yapar ve sonunda asansöre bir etiket verir.

	Aylık bakım	Periyodik kontrol
Kim yapar	Asansör firması	A tipi muayene kuruluşu
Sıklık	Ayda en az bir kez	Yılda en az bir kez
Ne için	Asansörü çalışır ve güvenli tutmak	Güvenliği bağımsız bir gözle denetlemek
Geriye ne kalır	Bakım föyü	Kontrol raporu ve etiket

Biri ötekinin yerini tutmaz ama birbirini besler. Bakım düzgün yapılıyorsa kontrol günü sürpriz çıkmaz. Kontrolde uzun bir eksik listesi çıktıysa aylık bakımın nerede aksadığını o listeden okursunuz. Kontrol gününe nasıl hazırlanacağınızı periyodik kontrol yazısında, etiket renklerini ve süreleri yeşil etiket rehberinde bulursunuz.

Bakımın yapıldığını nereden anlarsınız?

Bakım föyünden. Firma her bakımda yaptığı işleri bir föye kaydeder ve bir nüshasını bina yönetimine bırakır. Yönetim de bu föyleri makine dairesinde ya da yönetim odasında saklar (madde 10).

Föyü dosyalayıp geçmeyin, okuyun. Tarih ve teknisyenin adı var mı? Hangi kontroller yapılmış? Bir parça için “izlenecek” notu düşülmüşse ertesi ayın föyünde o parçaya ne olmuş? On iki ayın föyünü yan yana koyduğunuzda asansörün bir yılı önünüzde durur. Bir ayın föyü yoksa o ay bakım yapılmamış sayın ve firmaya sorun. Ayları tek sayfada izlemek isterseniz asansör yıllık bakım takvimini yazdırıp makine dairesine asabilirsiniz.

Bakım aksarsa ne olur?

Önce küçük şeyler olur. Kapı bir katta geç kapanır. Kabin kat hizasının birkaç santim altında ya da üstünde durur. Bir butona iki kez basmak gerekir. Bunların hepsi bakımda ayarlanacak işlerdir. Ayarlanmadıkça parça yıpranır ve bir gün asansör katta kalır.

Asıl sonuç yıllık kontrolde çıkar. Biriken eksikler asansöre sarı ya da kırmızı etiket getirebilir. Kırmızı etiketli asansör kullanılamaz, eksiklerin de 60 gün içinde giderilmesi gerekir. Çoğu yöneticinin bilmediği bir ayrıntı daha var: kırmızı etiketli asansöre, eksikleri giderilene kadar bakım hizmeti de verilemez (madde 10). O noktada önce revizyon yapılır, aylık bakım ondan sonra yeniden başlar.

Bakım sözleşmesi imzalamak üzereyseniz bakmanız gereken maddeleri bakım sözleşmesi yazısında topladık. Aylık bakımı nasıl yaptığımızı periyodik bakım sayfasında okuyabilirsiniz.

Kaynak: Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği (Resmî Gazete 06.04.2019, sayı 30737) ve Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği (Resmî Gazete 04.05.2018, sayı 30411), değişiklikleriyle birlikte. Son kontrol: 11 Kasım 2026.